Gece İdrar Kaçırma

Gece idrar Kaçırma (Enürezis)

Gece altını ıslatma dünya çapında milyonlarca çocuğun yaşadığı bir sağlık sorunudur. Eğer 5 yaşını bitirmiş bir çocuk gece uykusunda idrar kaçırıyorsa buna gece altını ıslatma (enürezis nokturna) denir. Beş yaşındaki çocukların yaklaşık %15’inde gece altını ıslatma mevcuttur. Bu yaştan önce çocukların gece altını ıslatması normal dışı bir durum olarak kabul edilmez. Bunun sebebi çocuklarda sinirsel (nörolojik) olgunluğun bu yaşta tamamlanmasıdır. 5 yaşına dek bu gelişmenin tamamlanması beklendiğinden tedavi yaklaşımlarına bu yaştan sonra başlanmalıdır.

 Enürezis Nokturnanın

İki farklı sınıflandırması mevcuttur. Bunlardan ilki eşlik eden işeme sıkıntılarıyla birlikte olup olmamasına göre yapılmaktadır. Eğer çocuğun gündüz idrar kaçırması, aniden sıkışarak tuvalete gitmesi/tuvalete yetişemeden idrarını kaçırması, kesik kesik işemesi, işerken ıkınması, devamlı kabızlık gibi birtakım şikayetleri ile birlikte gece idrar kaçırması var ise buna non-monosemptomatik (karmaşık tip) enürezis nokturna denir. Eşlik eden diğer durumlar yok sadece gece idrar kaçırıyorsa buna monosemptomatik (basit tip) enürezis nokturna denir. Primer enürezis nokturna çocuğun gece idrar kontrolünü hiç bir zaman kazanamamış olmasını ifade ederken, sekonder enürezis nokturna terimi çocuğun 5 yaşını bitirdikten sonra en az 6 aylık bir kuru dönemi olduğunu ifade etmektedir.

Enürezise Ait Altta Yatan Nedenler Nelerdir?

A. Genetik: Ailede başka bireylerde de aynı yakınmalar varsa çocukta da gece işemesi görülmesi yüksek bir olasılıktır (genetik etmenler). Bu, anne ve babanın sadece birinde varsa % 46, ikisinde de varsa % 77 gibi yüksek bir orandadır.

B. Merkezi sinir sisteminde olgunlaşmanın gecikmesi sonucu, uykudaki fonksiyonel mesane kapasitesinde bir azalma ya da bir kısmında normalden farklı kasılmalar ortaya çıkmakta ve çocuklar kontrolsüz bir şekilde idrar kaçırabilmektedir.

C. Uyanma bozukluğu: Bu çocuklarda mesane doluluğunu algılayamama veya algılandığı halde uyanamama problemi vardır.

D. Normal bireylerde gece boyunca böbreklerden idrar yapımını azaltan bir hormonun (ADH), enüretiklerde yetersiz salgılanıp, uyku sırasındaki idrar üretim miktarının artması

E. Pskolojik faktörler. idrar kaçırmanın zorlu yaşam olayları (kardeş doğumu, okula başlama, taşınma, hastaneye yatma, anne babanın boşanması, anne ya da babanın bir nedenle uzaklaşması gibi) sonrasında başlayabildiği görülmektedir.

Enüretik Çocukta Ne Tür İncelemeler Yapılmalıdır?

Öncelikle ayrıntılı bir öykü alınmalıdır. Çocuğun işeme ve dışkılama düzeni, sıvı alma alışkanlığı, uyku düzeni ve ruhsal durumu ile aile bireylerinde benzeri yakınmaların olup olmadığı sorgulanmalıdır. Sıvı tüketimi ve işeme düzeni hakkında bilgi alabilmek için hazırlanmış bir işeme izlem çizelgesi ile bir haftalık bir izlem, çocuğun bu konudaki alışkanlığının anlaşılması için en uygun yöntemdir.

tam idrar incelemesi,idrar kültürü,böbrek ve idrar yolları ultrasonografisidir. Voiding cystourethrography- sondalı mesane filmi), böbrek sintigrafisi ürodinamik çalışmalar.

 Tedavide Kullanılan Yöntemler Nelerdir?
Davranış değiştirme tedavisi

•Yatmadan 2 saat öncesi sıvı alımı kısıtlanmalıdır.

•Akşam yemeği sonrasında idrarın olağandan daha fazla oluşmasına neden olan çay, kola, kahve, tuzlu gıdalar ya da kalsiyum alımı kısıtlanmalıdır.

•Gece işemesi olan çocuklarda kabızlık da sık rastlanan ek sorunlardan biridir. varsa buna yönelik önlemler alınmalıdır.

•Evde ya da okulda 2-3 saatte bir tuvalete gitme alışkanlığının kazandırılması önemlidir. Özellikle gün boyu okulda olan çocuklar genellikle temiz olmadığı gerekçesiyle tuvalete gitmek istememektedir.

•Yatmadan hemen önce mutlaka tuvalete gitmesi sağlanmalı, uyuduktan iki saat sonra da uyandırılarak idrar yapması sağlanmalıdır. Bu görev genellikle ana-babalara düşmektedir.

• Altını ıslatan çocuklara bez bağlanması, idrar kaçırma alışkanlığının sürmesine neden olur. Bu yüzden gece bez bağlanmamalı, çarşaf altına koruyucu konarak ıslaklığın yatağa geçmesi engelleme gibi önlemler alınmalıdır.

• Sabahları ıslak çarşaf ya da çamaşırları değişirken çocuğun da yardım etmesi sağlanmalı, büyük çocukların ise bunu kendilerinin yapması sağlanmalıdır. Bu şekilde bir yaklaşım çocuğun olayı değerlendirmesini sağlamaya yardımcı olabilir.

• Kesinlikle ceza uygulanmamalıdır. Ceza hem olumsuz tepkilerin gelişmesine hem de çocuğun güvensizliğinin artmasına neden olacaktır. Destekleyici tedavi, çocuğun durumuna ve daha önceden uygulanan tedavilere bağlı olmak üzere değişmekle birlikte, en az üç ay süre ile uygulanmalı.

Eğer bu süre içerisinde yeterli yanıt alınamamışsa, uygulanacak tedavi yöntemlerinden biri de alarm tedavisidir. Çocuk altını ıslattığında devre tamamlanarak alarm çalmakta ve çocuğun uyanmasını sağlamaktadır. Her alarm çaldığında çocuk tuvalete götürülerek mesane içinde kalan idrarın da tümüyle boşaltılması sağlanmalıdır. Bir süre sonra, çocuk mesanesi dolduğunda henüz idrarını kaçırmadan uyanmayı öğrenir. 6 hafta kullanılabilr

• Bunların içinde en sık kullanılanı, etkisi gece oluşan idrar miktarını azaltmak olan antidiüretik hormonun eksikliğini gidermeye yönelik olandır. Diğer yöntemler ile birlikte kullanıldığında tedavide başarı şansı daha da artmaktadır.

• İkinci tür ilaçlar mesane duvarında bulunan kaslara yöneliktir. Özellikle durdurulamayan mesane kasılmaları olan hastalarda kullanılmalıdır. Ancak, bu ilaç kullanılmadan önce gerekli araştırmaların (ürodinamik çalışma) ayrıntılı olarak yapılmış olması gerekir.

Bu Sorunla İlgili Doğru Bilinen Yanlışlar Var mı?

Enurezisle ilgili halkımızdaki en yaygın yanlış inanç, tedavinin kısırlık yapacağıdır. Hiçbir tedavi metodunun, uzaktan yakından kısırlıkla ilişkisi yoktur. Bu yanlış inanış, birçok çocuğu tedaviden mahrum bırakmaktadır.